الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )
57
علل الشرايع ( فارسي )
بزرگوارش عليهما السّلام نقل كردهاند كه امير المؤمنين عليه السّلام محراب مساجد را در هر كجا كه مىديدند خراب مىكردند مىفرمودند : گويا محاريب كشتارگاههاى يهود مىباشند . باب هشتم سرّ اين كه نبايد بناى مساجد مشرف به ساختمانهاى حوالى و اطرافش باشند حديث ( 1 ) پدرم رحمة الله عليه از سعد بن عبد الله ، از احمد بن محمّد بن عيسى ، از محمّد بن يحيى خزّاز ، از طلحة بن زيد ، از حضرت جعفر بن محمّد ، از پدر بزرگوارش عليهما السّلام نقل كرده كه فرمودند : على عليه السّلام در كوفه مسجدى را ديدند كه بنائش به ساختمانهاى اطراف مشرف بود ، حضرت فرمودند : گويا اين معبد يهود و نصارى است ، مساجد را نبايد مرتفع و بلند ساخت بلكه پست و كوتاه بايد بنا نمود . باب نهم سرّ اين كه واجب است بر كسى كه سنگريزه هاى مسجدى را بيرون بياورد دوباره به همان جا يا به مسجد ديگر باز گرداند حديث ( 1 ) محمّد بن على ماجيلويه ، از پدرش ، از احمد بن ابى عبد الله ، از پدرش ، از وهب بن وهب ، از حضرت جعفر بن محمّد از پدر بزرگوارش نقل كرده كه فرمودند : هر گاه كسى سنگريزه هاى مسجدى را از آن بيرون آورد بايد آنها را يا به همان جا و يا به مسجد ديگرى بازگرداند زيرا سنگريزه ها تسبيح خدا مىگويند « 1 » .
--> « 1 » - مرحوم مجلسى در كتاب بحار ج ( 84 ) ص ( 8 ) مىفرمايد : ممكن است تسبيح سنگريزه ها كنايه از اين باشد كه آنها جزء مسجد هستند چه آنكه مسجد به خاطر آنكه محلّ عبادت است بر عظمت و جلال حق تعالى دلالت دارد پس به طور كلَّى مسجد با جميع اجزائش حق تعالى را از آنچه لائق به او نيست تنزيه و تقديس مىكند . و ممكن است كلمه « تسبيح » را به فتح باء خواند يعنى سنگريزه ها از نجاسات و آنچه لائق به مسجد نيست منزّه مىباشند و طبق اين احتمال تسبيح باز كنايه از جزئيت مىباشد .